Fergana olayları ve etnik temizlik-1- - Fergana olayları ve etnik temizlik - Каталог файлов - AHISKA TÜRKLERİ
Ahıska Türkleri-Турки Месхетинцы

Главная-Ana sayfa | Регистрация  | Вход
Pazartesi-Понедельник, 05-12-16, 01:22:22
Приветствую Вас Гость-Misafir | RSS
Меню сайта
Наш опрос
Оцените наш сайт - Siteyi değerlendirin
Всего ответов: 1132
Главная-Ana sayfa » Файлы-Dosyalar  » Fergana olayları ve etnik temizlik

Fergana olayları ve etnik temizlik-1-
[ ] 25-06-09, 12:59:11
Fergana olayları ve etnik temizlik-1-
'Fergana olayları' olarak bilinen kitlesel çatışma ve talan olayları çok farklı zeminlerde hâlâ tartışılıyor.
Çarşamba, 27 Ağustos 2008 12:27
 
Abdullah Aydoğan Kalabalık / Bişkek

1989 yılı yazında, Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Fergana Vadisin'de, Ahıska Türkleri adına çok acı olaylar yaşandı. 'Fergana olayları' olarak bilinen kitlesel çatışma ve talan olayları çok farklı zeminlerde hâlâ tartışılıyor.

Bu olaylar esnasında eski Sovyet alanında, 'Meshet Türkleri' olarak isimlendirilen Ahıska Türkleri acımasızca saldırılara maruz kaldı. Bu olaylar neticesinde yönetim düzenli bir şekilde Meshet Türklerini Fergana Vadisin'den çıkardı. Olaylara müteakip bir yıl boyu Özbekistan'da yaşayan Türk nüfus Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Rusya'ya göç etmek zorunda kaldı.



Ahıskalılar, Gürcistan'ın güney sınırında yer alan Meshet'ten 1944 yılında vatana ihanetten suçlanarak herşeylerini bırakıp çıkartıldıkları gibi, 1989 yılında da Özbekistan'da bütün varlıklarını geride bırakacaklardır.



Fergana olayları ile ilgili yapılan araştırmalarda genel olarak sorunun tarafları ayırt ediliyor. Etnik bir temizlik arka planında başlatıldığı iddia edilen olayların kurbanları, bölgede azınlık durumundaki Ahıska Türkleri.



Diğer unsurlardan da azımsanamayacak oranda milletlerin yaşadığı Sovyet Özbekistan'ında, bedelin bir şekilde Ahıska Türklerine ödettirildiği, yüzeysel bir bakışla bile hemen görülebiliyor. Özbek halkının sırf bu olaylardan doylayı 'ciddi bir haksız töhmet' altında kaldığını da ifade etmek gerekir.



Perestroykanın son dönemlerinde etnik gruplar ve ırklar arasında başlayan gerginliklerin vazgeçilemez temel özelliğini oluşturan Sovyetlerin demir yumruğunun, Fergana olaylarında yeterince kullanıldığı söylenemez.



Fergana olaylarının daha dikkatlice incelendiğinde, klasik çatışmalardan genel çizgilerle ayrıldığı hemen göze çarpıyor. Temel etnik ayrıcalığın, olayların başlangıcında belirgin bir kıvılcıma sebep olduğu düşüncesi, konu ile ilgilenen araştırmacıların genel kanaati.



Bu konuda çok farklı versiyonların ortaya atıldığını, genel olarak yüzeysel bir bakışla olayların yorumlandığını söylememek mümkün. Sadece KGB ve SSCB İç ordusu ile ilişkilendirilen inandırıcık ve bilimsellikten uzak yazılara da sıkça raslıyoruz.


Fergana olaylarında bütün araştırmacıların ittifak ettiği tek ortak nokta, Ahıska Türklerinin muzdarip taraf olduğudur. Asıl mesele saldıranları, amaçlarını onların hangi maksat ve gaye ile hareket ettiklerini ve kim tarafından organize edildiklerini anlayabilmek.

Sovyet sisteminde halk siyaset ve politikadan oldukça uzaktı. Ancak dünya politikasını ve uluslar arası stratejileri çok iyi değerlendiren bu konularda ciddi teori, senaryo ve bilimsel çalışmalar yapan elit bir tabaka mevcuttu.

Olaylara müdahil olan halk kitleleri, şu veya bu şekilde olayların içine hür iradeleri ile itilmiş olduğundan, belirli oranda sorumlu tutulmaktadır. Yukarıda ifade ettiğimiz 'Özbek halkına haksız töhmet', katılımcılar anlamında nisbi bir 'haklı töhmeti' ifade etmektedir ki, olayları araştıran ve yazarak başkalarına aktaranlar dahi bir şekilde katılımcı olarak algılanabilir. Bilindiği gibi her hangi bir olayı anlatan veya silsile yoluyla nakleden de ifade ederken seçtiği tarz, uslup ve kelimelerle bir şekilde olaya müdahil olmaktadır.


But tür olaylarda gerçekte ne olduğunu kavrayabilmek için farklı şekillerde olayın bölümlerini yaşamış olan şahitlerin ifadelerinin yanında, arşivlerden elde edilebilecek belgeler, büyük önem arzetemektedir. Bir çatışma ve sonrasında yaşanan göç olaylarını, yarım asır sonra tekrar bir araya gelmeyi başarabilen bir milletin mübhep bir şekilde tekrar talan oluşunu anlatmak kolay olmasa gerek.



Seksenli yılların sonu ve doksanların başında Özbekistan ve Rusya'da bu olayları farklı şekillerde inceleyen resmi beyanatlar, resimler, medyatik ve akademik çalışmalar yayınlandı. O dönemde yayınlananları belli bir şekilde ele alıp inceler ve analiz edersek, belki olayları daha yakından anlayabiliriz.

Araştırmaları, eski Sovyet Özbekistan'ı ve emniyet birimleri arşivlerinin genelde kapalı olması belki zorlaştırıyor olabilir ancak, öyle inanıyorum ki yayınlananları aktarmak bile önem arz etmektedir.
 
Категория: Fergana olayları ve etnik temizlik | Добавил: AHISKA
Просмотров: 1218 Kere izlendi| Загрузок: 0Kere indirildi| Комментарии-Yorumlar: 3 | Рейтинг-Reyting: 5.0/1 |
Всего комментариев-Yorum sayısı: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Друзья сайта

Статистика

Online: 1
Гостей-Misafirler: 1
Пользователей-Kullanıcılar: 0

Copyright MyCorp © 2016 |