Fergana olayları ve etnik temizlik-5- - Fergana olayları ve etnik temizlik - Каталог файлов - AHISKA TÜRKLERİ
Ahıska Türkleri-Турки Месхетинцы

Главная-Ana sayfa | Регистрация  | Вход
Salı-Вторник, 06-12-16, 15:11:12
Приветствую Вас Гость-Misafir | RSS
Меню сайта
Наш опрос
Оцените наш сайт - Siteyi değerlendirin
Всего ответов: 1132
Главная-Ana sayfa » Файлы-Dosyalar  » Fergana olayları ve etnik temizlik

Fergana olayları ve etnik temizlik-5-
[ ] 25-06-09, 12:47:59
Fergana olayları ve etnik temizlik-5-
Ahıskalıların Fergan bölgesinden tahliyesi, 9 Haziran 1989 tarihinde fiilen başladı.
Çarşamba, 10 Eylül 2008 08:48
 
Abdullah Aydoğan Kalabalık / Bişkek

9 Haziran 1989:
8 Haziran 1989'u 9 Haziran'a bağlayan gece, Gorskiy kasabasında iki ev yağmalanarak ateşe verildi. Ev sahiplerinden birisi olan Yunus Osmanov diri diri yakıldı. 9 Haziran'da Gorskiy'deki, yağma ve adam öldürme olaylarından dolayı güya kendilerinden Ahıska Türklerinin öç almasınından çekinen bir grup, ellerinde balta ve sopalarla şehirde toplandı. Özbek gençlerden oluşan bu grup, İçişleri manevra birliği tarafından dağıtıldı.
Gündüz saat 13 sularında konvoy halinde Kirov ilçesinden Hokand'a doğru otomobillerle hareket eden 2 bin kadar kişi, şehir girişinde İçişleri askerleri tarafından durduruldu. Özbekistan ilçe Emniyet Müdürlüğü binasını ele geçirmeye çalışan diğer bir grup bina duvarını kamyon ile yıkmayı denedi. Ardından saldırganlar, Parti ilçe başkanını rehin aldı. Ayrıca savcılık binasını da ateşe verdiler. Parti ilçe başkanı İçişlerinin özel timi tarafından aynı gün kurtarıldı.

Beşarık kasabasında da kalabalık bir grup ilçe emniyet binasını ele geçirmeyi denedi ancak başaramadı. 9 Haziran gecesinde Hokand cezaevinde de durum oldukça sakindi.

Ahıskalıların Fergan bölgesinden tahliyesi, 9 Haziran 1989 tarihinde fiilen başladı. Fergana yakınlarındaki askeri poligonda yaklaşık 15 bin Türk toplamışlardı. İlk önce hasta ve çocukların Rusya'ya nakli başladı.

10 Haziran 1989
Bu gün içerisinde bölgede 16 yağma ve talan olayı tespit edildi. 7 ev göstericiler tarafından ateşe verildi. Düzensizliklere artık az saldırgan katılmaktaydı. Bazı kaynaklara göre, 10 Haziran'da yağmacılardan oluşan kalabalık bir grubun Hokand'a girme çabaları devam etti. Göstericiler İç ordu birlikleri tarafından durduruldu. 9 Haziran'ı 10 Haziran'a bağlayan gece, Hokand çıkışında dört şahıs bıçakla bir trafik polisine saldırdı. Saldırganlar İçi orduları askerleri tarafından yakalandı.

10 Haziran gününün ikinci yarısında, (diğer verilere göre 11 Haziran'a bağlayan gecede) tahliye edilen Türklerin sığındıkları, Tacikistan'ın Leninabad bölgesinin Aşt ilçesindeki geçici kampa sadırı denemesi yapıldı. Türkler Hokand'dan 7-8 Haziran gecesi Kanibadam'a (Tacikistan'ın Leninabad bölgesi) getirilmişlerdi. 8 Haziran'da, oradan Kayrakkum şehir kuruluna bağlı Navgarazan kasabasına götürüldüler.
Aynı gün Aşt ilçesine, yerel halkın Türklerin buradan çıkarılmasını talep ettiğini söyleyen Hokandlı elçiler geldi. Bıçak, balta ve sopa gibi soğuk silahlarla donanmış 1500 kadar bir grup, Navgarzan'a doğru hareket etti. Güvenlik güçleri, Türkleri acilen Aşt ilçesindeki dağ pansiyonuna nakletti.

Ancak, saldırganlar kısa zamanda Türklerin nakledildikleir yeri öğrendiler! 10 Haziran'da soğuk silahlı, kısmen de ateş edici silahlarla donanmış gençlerle doldurulan kamyon konvoyu pansiyona doğru hareket etti. Tahminlere göre saldırganlar 350-400 kişi civarındaydı. Pansiyona giden yol zamanında İçişleri hava komandoları tarafından kapatıldı. Güvenlik güçleri kamyon konvoyunu durdurmak için saldırganlara ateş etmeye mecbur kaldı.

11 Haziran 1989:

SSCB İçişleri Bakanlığı İç Ordusu kuvvetleri Komutanı General Y. V. Şatalin'in bildirdiğine göre, İç Ordu bögede bu gün kontrolü tamamen ele geçirdi. Bölgede artık kütlesel karışıklıklar meydana gelmiyordu. Yangın çıkarma çabaları güvenlik güçleri tarafından tamamen engellenmekteydi.

10-11 Haziran gecesinde Hokand girişinde İç Ordu Birlikleri devriyesine silahlı saldırı düzenlendi, (devriyeye geçen motosikletten tabancayla ateş açıldı) bir askeri okul öğrencisi ağır yaralandı. Komsomolskiy kasabasında kimliği belirsiz kişiler bir dükkanı yakmayı denediler. Kirov ilçesinde aynı gecede 10 yerli, bir Türkün evini yakmaya kalkıştı.

Beşbola kasabasında Türklere ait 4 ev yağmalandı. Margilan'da olağan üstü durum saatinde, devriyenin dur talebine uymayan bir sürücü vuruldu. Benzer durumda iki kişi daha yaralandı.

11-12 Haziran gecesinde kimliği belirsiz şahıslar, İç Kuvvetler devriyesine saldırdılar ancak, açılan ateşten dolayı dağılmak zorunda kaldılar. Bu olayda bir bir asker yaralandı.

Haziran olaylarından sonra Fergana bölgesinde durum.

1989 yılının sonuna kadar olağan üstü hal uygulaması devam etti. 9 Haziran'da başlayan, Türklerin uçaklarla Rusya'ya tahiyesi 18 Haziranda sona erdi. Türkler uçağa binmeden önce oturdukları yerlerden kayıtlarının silinmesi teklif ediliyordu.
Tahliye işlemleri SSCB Bakanlar Kurulunun 26 Haziran 1989 tarihli ve 503 numaralı kararnamesi gereğince yapıldı. Türklerin Rusya'nın altı bölgesine tahliyesi SSCB Bakanlar Kurulu Başkanı N.İ.Rıjov'un özel emri ile gerçekleştirildi. Rıjov hatıralarını yayınladığı kitabında bu durumu kabul etmiştir.

Jırov hatıralarında: 'Meshetlilerin (Ahıska Türkleri) geçici kamptan acil tahliyesinin kararlaştırılması, 15 bin Türkün tekrar yerlerinden kalkıp Fergana'ya geri dönebileceklerinden tedirgin olan, Özbekistan SSC'nin Bakanlar Kurulu Başkanı Kadirov'un ısrarı üzerine oldu.' Diyecektir.

Öte yandan Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve bölge yönetimi çok defa Türklerin eskiden oturdukları yerlere dönmelerine izin verildiğini ilan etti. 26 Haziran'da Fergana Bölgesi Komünist Partisi Komitesi, Türklerin yakılan evlerini yeniden inşaa etmek ve geri dönmek isteyenlere para yardımı yapmayı da kararlaştırdı.

Fergana bölgesindeki olaylar esnasında SSCB Başsavcılığı, İçişleri bakanlığı ve KGB nin birleşmiş operatif soruşturma ekibi ortaklaşa bir çalışma başlatmıştı. Bu takımın yönetimine SSCB Başsavcılığı Soruşturma Bölümünün Amir Yardımcısı A.V. Frolov getirildi. Takım kadrosunda, emniyet organlarından 400, İçişleri Bakalığı ve Savcılıktan 230 müfettişten oluşan, toplam 16 operatif soruşturma grubu mevcuttu.

Kitlesel karışıklıkların 10-11 Haziran'da bitmesine rağmen, bölgede durum gerginliğini koruyordu. 12 Haziran'da bölgede iki ev daha yakıldı. 14 Haziran'da Kuvasay'da kimliği belirsiz şahıslar tarafından, yerli halkın tahliye dilmekte olan Türkler için topladıkları çocuk eşyalarının bulunduğu yük treni ateşe verildi.

17 Haziran'da Taşlak'ta sabah saat 9.15 te kimliği belirsiz kişiler, geçiş kontrolündeki İç Orduları Kuvvetlerine saldırdı ve silahlarını ele geçirmeye çalıştı.

Özbekistan'daki Rus dilli halkın (Rusların) evlerinin de yağmalanması ihtimali ve Türklerden oluşan grupların Özbeklerden öç alacakları söylentileri oldukça yaygındı. Yerel gazetelerde Haziran-Ağustos aylarında, yönetimin tamir etmekte olduğu Türklerin hasara uğrayan evlerininin, kimliği belirsiz şahıslarca geceleri, tekrar yakıldığı haberleri yer aldı.

Aynı olayların varlığını, Ağustos ayında kendisiyle yapılan röportajda İç Orduları Kuvvetleri kumandanlığı temsilcisi General G.A.Malyuşkin de doğruladı.. Kimliği belirsiz şahıslar plakasız arabalarla gelip, Türklerin evlerini yeniden inşaa etmekte olan inşaatçıları tehdit ediyorlardı.

Fergana'da yaşayan bazı halkların (daha çok Ruslar) telefonla tehdit edildikleri konusunda şikayetler vardı. Komünist partisi gençlik kolları toplantısında, olaylar esnasında tutuklananlar hakkında genel af ilan edilmesi çağrısı yapıldı.

Kasım-Aralık aylarında Özbek olmayan diğer halkların evlerinin de yağmalanabileceği ihtimali üzerinde duruluyordu.

Fergana olaylarının Gürcistan, Abhazya ve Güney Osetya bağlantısı
Gürcistan, Sovyetlere katılan son devletti. İlk ayrılmak isteyen oldu. Sovyetlerin son dönemlerinde, Başkent Tiblisi'de göstereler düzenlenmiş, SSCB güvenlik güçleri halkı dağıtmak için zehirli gaz kullanmıştı.

O dönemde Sovyetlerin bir Gürcistan problemi vardı. Halk Gürcü yöneticilerin de teşvikiyle sokaklara dökülmüş, bağımsızlık istiyordu. Moskova Abhazya ve Güney Osetya'yı Gürcistan'dan ayırabileceği, ayrıca Ahıska Türklerini de ana vatanları olan Meshet'e tekrar döndüreceği tehtidiyle, Gürcü yönetime göz dağı veriyordu.
Gürcistan'daki bu iki bölge halkı ve yönetimine yeşil boncuk veren Moskova, Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti yönetimine ise Ahıska Türklerinin yerli halk tarafından istenmediği görüntüsü verilmesi konusunda gerekenin yapılmasına dair göz kırpmaktaydı.

Sonradan olaylar daha farklı cerayan edecek, Sovyetler dağılacak ortaya yeni bağımsız devletler çıkacaktır. Ardından kurulan Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) iç tüzüğü gereğince Rusya, Gürcü yönetimine ve diğere devletlere önceki sınırlara sadık kalacağı teyidinde bulunacaktır.

Olan Ahıska Türklerine olmuş, Gürcü-Rus analşmazlığının kurbanı olan Ahıska Türkleri bu defa Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Azerbaycan başta olma üzere çok farklı bölgelere tekrar dağılmışlardı. Son dönemde Ahıskalılar Amerikaya'da hicret etmeye başladı.

Bazı araştımacılar, Özbekistan SSC'sindeki yönetici değişikliğini de Fergana olaylarının sonuçlarından birisi olarak kabul ediyor. Fergana olaylarının akabindeki dönemde halen Özbekistan Cumhurbaşkanlığı yapan İslam Kerimov, 24 Mart 1990 tarihinde göreve gelmişti

Ruslar için Gürcistan hep başı çeken ülke olmuştur. SSCB'den ilk ayrılmak isteyen Gürcistan oldu, ardından diğer halklar yürüdü. Kadife devrimler önce Gürcistan'dan başladı, sonra Ukrayna, Kırgızistan ve Özbekistan'a sıçradı. Şimdi ise BDT'den ayrılan ilk ülke Gürcistan. NATO'ya üye olması durumunda Ukrayna'da onu takip edecek büyük ihtimalle.

Tecrübe ile sabit ki, Moskova için Gürcistan, sökümün başı ülke olma özelliği taşıyor. Bu sebepten, Batı için önemli fakat Rusya için vazgeçilemeyecek coğrafyalardan birsi olan Kafkasların kaygan ülkesi Gürcistan'a Moskova'nın gereken önemi vermesi gerekiyor.

Son Kafkas krizinin yine aynı ülkeden başlaması tesadüf olmasa gerek. Gürcistan-Rusya krizinde Moskova'nın olaya sert askeri müdahalesi zannediyorum şimdi daha kolay anlaşılabilir.-BİTTİ-
 
Категория: Fergana olayları ve etnik temizlik | Добавил: AHISKA
Просмотров: 903 Kere izlendi| Загрузок: 0Kere indirildi | Рейтинг-Reyting: 5.0/1 |
Всего комментариев-Yorum sayısı: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Друзья сайта

Статистика

Online: 1
Гостей-Misafirler: 1
Пользователей-Kullanıcılar: 0

Copyright MyCorp © 2016 |